IMMANUEL KANT - O WIECZNYM POKOJU

I. KANT – O WIECZNYM POKOJU – KONSPEKT

Immanuel Kant w swojej pracy zatytułowanej 'O wiecznym pokoju' ukazuje zasady idei wiecznego pokoju, czy może raczej globalnej równowagi, która może zostać uzyskana jedynie przez stosowanie się państw do pewnych niezbędnych, moralnych i politycznych zasad → To pozwoli uniknąć stanu naturalnego wg. Kanta, tj. stanu wojny.

 

ROZDZ. 1, KTÓRY ZAWIERA PRZYGOTOWAWCZE ARTYKUŁY DO WIECZNEGO POKOJU MIĘDZY PAŃSTWAMI 

Zasady honorowych postępów wojennych: 

1.  Żaden pokojowy traktat nie jest tak naprawdę pokojowy jeżeli jest w nim potajemnie zawarty materiał, który służyć mógłby do wywołania przyszłej wojny.
2. Państwo, które istnieje samodzielnie nie może zostac oddane we władanie innemu państwu [Czy to na drodze kupna, czy wymiany, etc.]. 
3. Wojska regularne swoją gotowością zagrażaja innym państwom, toteż powinny zostac całkowicie zniesione.
4. Państwa nie powinny zaciągać długów, ani brać kredytów 'ze względu na zewnętrzne uwarunkowania'. 
5. Drogą przemocy państwa nie powinny się mieszać do rządów czy też konstytucji innych państw. 6. Pańtwo będące w stanie wojny z innym nie powinny uniemożliwiać wielostronnej ufności w przyszły pokój. 

ROZDZ. 2, KTÓRY ZAWIERA DEFINITYWNE ARTYKUŁY DO WIECZNEGO POKOJU MIĘDZY PAŃSTWAMI 

1. Każda konstytucja państwa powinna być republikańska → Bo tylko taka konstytucja może być ustanowiona zgodnie z zasadami wolności, równości i zależności od ustanowionego prawa, przy czym nie należy mylić konstytucji republikańskiej z demokratyczną. 
2. Prawo narodów powinno opierać się na FEDERACJI wolnych państw → To oznacza iż tak jak ludzie w stanie naturalnym, państwa powinny wchodzić ze sobą w pewien szczególny układ czy też związek, nie ograniczając sobie przy tym praw, tj. w układ przymierza niosącego pokój. 
3. Prawo 'obywatelstwa świata' powinno być ograniczone do warunów powszechnej godności → Chodzi zarówno o prawo do odwiedzin przysługujące wszystkim ludziom, jak i o nietraktowanie wrogo obcych na swej ziemi, tj. gościnne zachowanie narodów.

 Uzupełnienie 1 → O gwarancji wiecznego pokoju, którą daje 'matka' natura, czyli swego rodzaju 'opatrzność', której istnienie wprawdzie możemy jedynie przypuszczać, lecz która przyczynia się do tego aby z niezgody ludzkiej wyrosła zgoda, nawet jeśli jest to wbrew ich intencjom. Bowiem to natura zadbała zarówno o to aby ludzie odkryli i zaludnili wszystkie [nawet te niegościnne!] zakątki ziemi, jak i o wejście w stosunki prawne między ludźmi. 

Uzupełnienie 2 → Tajny artykuł do wiecznego pokoju, czyli 'sprzeczność stanowi obiektywny tajny artykuł w pertraktacjach prawa publicznego, który stąd jest rozważany zgodnie ze swoją treścią'. Wydaje mi się że sens tego uzupełnienia dotyczy tego, aby nie nakazywać milczenia i swobodnego głoszenia swoich poglądów, lecz pewna nie jestem. 

DODATEK: I. O SPRZECZNOŚCI MIĘDZY MORALNOŚCIĄ I POLITYKĄ ZE WZGLĘDU NA WIECZNY POKÓJ 

 Jest to wykład Kanta na temat MORALNOŚCI, którą rozumie [jako praktykę w obiektywnym znaczeniu] jako zbiór ustaw bezwzględnych, bezpośrdnio nakazujących, według których powinniśmy postępować. Naucza dalej o moralnych politykach, mówiąc min. o tym, że moraliści o dkłonnościach despotycznych często gwałcą prawidła polityki [rozumiane jako wykroczenia przeciw naturze], dlatego też konstytucja powinna stopniowo naprowadzać ich na lepsze tory. W teorii, obiektywnie, nie istnieje sprzeczność pomiędzy polityką, a moralnością, lecz subiektywnie zawsze taka sprzeczność będzie bo moralność [w tym sensie] służy do szlifowania cnoty, nie zaś do przeciwstawiania się różnym formom zła za pomocą podstępów. „Prawdziwa polityka nie może więc uczynić żadnego kroku, nie oddawszy wpierw hołdu moralności […], przez połączenie jej z moralnością już trudna być przestaje”. 

DODATEK: II. O ZGODNOŚCI POLITYKI Z MORALNOŚCIĄ WEDŁUG TRANSCENDENTALNEGO POJĘCIA PUBLICZNEGO PRAWA 

 Transcendentna formuła prawa publicznego [o ile dobrze rozumiem], aby nie niosła ze sobą sprzeczności pomiędzy prawem państwowym i prawem narodów, nie powinna brzmieć: 'Wszelkie czynności odnoszące się do prawa innych ludzi, których maksyma nie jest zgodna z prawem do jawności, jest bezprawiem' [Maksyma ta należy zarówno do nauki o cnotach, jak i dotyczy praw człowieka], lecz 'Wszystkie maksymy, które [aby nie rozminąć się z celem] wymagają ogłoszenia, zgadzają się z prawem i polityką wziętymi razem'.

HISTORIA POWSZECHNA W ASPEKCIE ŚWIATOWYM

I. KANT – POMYSŁY DO UJĘCIA HISTORII POWSZECHNEJ W ASPEKCIE ŚWIATOWYM - STRESZCZENIE

Zjawiska wolnej woli człowieka są wyznaczone przez ogólne prawa przyrody. Kant będzie starał się wykazać, iż możliwy jest plan przyrody dotyczący historii ludzkości. 

TEZA I 

 Każdej części każdego organizmu jest przeznaczone by się kiedyś rozwinęła w pełni i zgodnie ze swym celem. 

TEZA II 

Celem dążeń ludzkich w idei człowieka musi być osiągnięcie pełni rozwoju rozumu wedle zamysłu przyrody. Umysł człowieka jest bowiem tym, co w swych zamysłach nie zna granic, a pełne jego rozwinięcie ma nastąpić nie w jednostce lecz tylko w rodzie ludzkim. 

TEZA III 

Przyroda obdarzyła człowieka wolną wolą po to, aby mógł wszystko czerpać z siebie samego [wynalazki, zapewnienie sobie bezpieczeństwa, obrona, dobra wola, mądrość, etc.]. Człowiek jako jedyna istota obdarzona rozumem, początkowo uposażony jedynie w podstawowe narzędzia niezbędne do przetwania ma coraz bardziej się rozwijać, by osiągnąć szczyt zamierzony przez przyrodę → Paradoksalnie, pokolenia starsze trudzą się by ten szczyt mógł dosięgnąć ich potomków, podczas gdy sami przodkowie z tej pełni rozwinięcia nie mogą skorzystać. 

TEZA IV 

Przyczyną prawidłowego porządku społecznego jest antagonizm społeczeństwa → Tak też środek jakim posługuje się przyroda by zrealizować swój cel jest ścieranie się dwóch skłonności człowieka: Z jednej strony jego towarzyskość, z drugiej zaś chęć odosabniania się, tj. izolowania się Właśnie ta niezgoda to pierwszy krok od barbarzyństwa do cywilizacji. 

TEZA V 

Przyroda może osiągnąć swoje wszystkie zamierzenia wobec rodu ludzkiego tylko przez zrealizowanie społeczeństwa obywatelskiego w rodzie ludzkim, które powszechnie rządzi się prawem.Tylko w ten sposób w społeczeństwie panuje największa WOLNOŚĆ wraz z określeniem jej granic oraz współistnieniu owej wolności z wolnością innych ludzi. 

TEZA VI 

Zadanie rodu ludzkiego wyrazone w Tezie V jest najtrudniejsze, ponieważ każdy człowiek potrzebuje PANA aby nie nadużywać swojej wolności. Pan taki musi być sprawiedliwy sam dla siebie oraz musi być człowiekiem co jest niemożliwe → Właśnie dlatego wedle zamysłu przyrody mamy się jedynie zbliżać do tej idei. 

TEZA VII 

Aby doskonały ustrój obywatelski był możliwy to niezbędne jest odpowiednie uregulowanie praworządnych stosunków zewnętrznych między państwami tj. 'Nad należytym zorganizowaniem wspólnoty' → A to znowu możliwe jest przez antagonizm [wojny między panstwami, napięcia, głód, etc.]. Niezgoda jaką są wojny mają wprowadzić nowy porządek, zaś stała gotowość państw do wojny gwarantuje równowagę wzajemnego działania i przeciwdziałania państw. → To nam zapewni ucywilizowanie i ukulturalnienie, lecz nie UMORALNIENIE, gdyż do tego potrzeba 'Powolnej i trudnej pracy nad wewnętrznym wyształceniem sposobu myślenia'. 

TEZA VIII 

Być może Filozofia posiada swój CHILIAZM, 'który dla swojego urzeczywistnienia potrzebuje […] idei filozoficznej → Stąd doświadczenie pozwala nam dojrzeć [lub lepiej: Przypuszczać], iż ukrytym zamiarem przyrody jest realizacja historii ludzkości w jej aspekcie całościowym, tju. Stworzenie ustroju doskonałego wewnętrznie, a dzięki temu i zewnętrznie. Kant w tym miejscu dodaje także swoje spostrzeżenie, że ze stopniowego zwiększania swobód jednostki, wyłania się OŚWIECENIE → 'Owo wielkie dobro, jakie musi wyniknąc dla ludzkości nawet z mocarstwowych ambicji jej władców, jeżeli tylko rozumieją oni swój własny interes'.

TEZA IX 

'Filozoficzną próbę opracowania historii powszechnej jako realizowania się planu przyrody, stawiającego za cel doskonałe obywatelskie zjednoczenie całego rodu ludzkiego, należy uznać za możliwą i za potrzebną właśnie dla celów przyrody'.